Bộ Xây Dựng vừa ban hành tài liệu cung cấp hướng dẫn chung về áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) nhằm chuẩn hóa quy trình quản lý, trao đổi dữ liệu và thực hiện dự án xây dựng từ giai đoạn chuẩn bị, thiết kế, thi công đến vận hành. Nội dung đề cập chi tiết về các thuật ngữ chuyên môn, vai trò và trách nhiệm của các chủ thể tham gia, cũng như quy định thiết lập môi trường dữ liệu chung (CDE). Bên cạnh đó, văn bản còn hướng dẫn cụ thể về quy tắc đặt tên, mức độ nhu cầu thông tin (LOIN) và tiêu chuẩn đánh giá chất lượng mô hình. Cuối cùng, tài liệu định hướng việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như tiêu chuẩn mở OpenBIM và bản sao số (Digital Twin) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vòng đời công trình.
Theo tài liệu Hướng dẫn chung áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) (kèm Quyết định số 1986/QĐ-BXD), bản thân văn bản hướng dẫn mang tính chất cung cấp khung tham chiếu và nguyên tắc cơ bản cho các chủ thể tham gia dự án. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai áp dụng BIM, có các nhóm tiêu chí và yêu cầu mang tính bắt buộc cần phải tuân thủ nghiêm ngặt như sau:
Áp dụng BIM từ bước lập dự án: Đối với các công trình thuộc diện bắt buộc áp dụng BIM theo lộ trình/quy định của pháp luật hiện hành (như quy định tại Nghị định quản lý hoạt động xây dựng), việc áp dụng BIM bắt buộc phải thực hiện ngay từ bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (BCNCKT) hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
Phục vụ thẩm định và kiểm tra nghiệm thu: Dù Chủ đầu tư lựa chọn các nội dung áp dụng BIM nội bộ nào, yêu cầu thông tin và nội dung mô hình BIM của từng giai đoạn bắt buộc phải đáp ứng yêu cầu phục vụ công tác thẩm định, kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Bảo đảm an ninh và bí mật nhà nước: Việc quản lý, khai thác, chia sẻ và lưu trữ dữ liệu BIM trên CDE bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về bí mật quốc gia, an toàn thông tin mạng, bảo mật dữ liệu và sở hữu trí tuệ (đặc biệt đối với các công trình quốc phòng, an ninh, công trình đặc biệt).
Mô hình hoàn công nộp cơ sở dữ liệu quốc gia: Đối với công trình thuộc diện quy định, sau khi hoàn thành, Chủ đầu tư bắt buộc phải nộp/cập nhật mô hình BIM hoàn công đã được chuẩn hóa vào Hệ thống/Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.
Hệ tọa độ quy chiếu: Thống nhất bắt buộc sử dụng Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000 làm hệ quy chiếu tiêu chuẩn cho toàn bộ dự án để ghép nối chính xác các mô hình thành phần.
Tỷ lệ và hệ đơn vị: Mô hình phải được dựng theo tỷ lệ 1:1 và sử dụng hệ thống đo lường quốc tế (SI).
Định dạng trao đổi dữ liệu mở: Để chuyển giao cho cơ quan chuyên môn phục vụ thẩm định và tích hợp dữ liệu ngành xuyên suốt vòng đời công trình, dữ liệu BIM bàn giao bắt buộc phải cung cấp dưới định dạng chuẩn mở (như tệp IFC) (định dạng gốc chỉ nộp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu đối chiếu).
Cấu trúc trường đặt tên tệp tin: Theo quy ước mã hóa công-te-nơ thông tin, có 7 trường thông tin bắt buộc khi đặt tên tệp tin gồm:
1. Dự án (Project);
2. Bên khởi tạo (Originator);
3. Khối tích/Hệ thống (Volume/System);
4. Cao trình/Vị trí/Lý trình (Level/Location);
5. Loại/Kiểu (Type);
6. Vai trò/Bộ môn (Role);
7. Số thứ tự (Number).
Nguyên tắc môi trường dữ liệu chung (CDE): Mọi sự trao đổi thông tin chính thức giữa các bên bắt buộc phải thực hiện thông qua hệ thống CDE theo đúng các cổng kiểm soát trạng thái dữ liệu (WIP → Shared → Published → Archived) và phân quyền truy cập nghiêm ngặt.
| Bộ môn / Cấu kiện | Giai đoạn Chuẩn bị / Thiết kế sơ bộ | Giai đoạn Thiết kế cơ sở | Giai đoạn Thiết kế kỹ thuật / Bản vẽ thi công (Bàn giao thẩm định / Đấu thầu) | Giai đoạn Thi công / Chế tạo | Giai đoạn Hoàn công |
|---|---|---|---|---|---|
| Kiến trúc (Tường, cửa, hoàn thiện) | LOD-G 100 (khối hộp, nét đơn) | LOD-G 200 (chiều dày sơ bộ, phân chia không gian) | LOD-G 300 (kích thước, chiều dày, cao độ, lỗ mở cửa chính xác) | LOD-G 300 – 350 (chi tiết kết nối hoàn thiện) | Phản ánh chính xác kích thước thực tế sau thi công |
| Kết cấu bê tông cốt thép (Móng, cột, dầm, sàn) | LOD-G 100 (khối tích sơ bộ) | LOD-G 200 (tiết diện tổng quát) | LOD-G 300 (kích thước cấu kiện chính xác để trích xuất khối lượng BOQ và thẩm định) | LOD-G 350 (thể hiện cốt thép chủ, chi tiết chờ neo, khe co giãn) | Phản ánh đúng kích thước, vị trí thực tế lắp dựng |
| Kết cấu thép / Cấu kiện đúc sẵn | LOD-G 100 | LOD-G 200 | LOD-G 300 | LOD-G 400 (yêu cầu chi tiết gia công xưởng: bulông, đường hàn, bản mã) | Phản ánh chính xác thực tế lắp dựng |
| Cơ điện (MEP) (Ống gió, máng cáp, đường ống, thiết bị) | Không yêu cầu hoặc chỉ thể hiện không gian lắp đặt sơ bộ | LOD-G 200 (tuyến chính, kích thước ước tính để phối hợp mặt bằng) | LOD-G 300 (tuyến ống, kích thước chuẩn để bóc tách khối lượng và kiểm tra va chạm) | LOD-G 350 (bắt buộc có van, phụ kiện nối, giá đỡ, vị trí chờ kết nối phục vụ thi công) | Định vị chính xác các tuyến ống, cáp ngầm, vị trí che khuất |
| Hạ tầng kỹ thuật, Công trình tuyến (Nền mặt đường, cầu, hầm, thoát nước) | LOD-G 100 (tim tuyến, hành lang dạng đường nét, số nhịp cầu) | LOD-G 200 (trắc dọc, trắc ngang sơ bộ, kích thước mố trụ dầm sơ bộ) | LOD-G 300 (áo đường đúng cao độ/bề rộng; mố, trụ, dầm, vỏ hầm đúng thiết kế) | LOD-G 350 (gối cầu, khe co giãn, neo cáp DƯL, giá đỡ chiếu sáng/thông gió hầm) | Xác định chính xác tim tuyến, cao độ, lý trình thực tế |
| Cảnh quan, cây xanh | LOD-G 100 | LOD-G 200 | LOD-G 200 (thường chỉ cần giữ ở mức 200, không cần nâng lên mức cao) | LOD-G 200 | Giữ mức chi tiết thiết kế |
LOD-G tối thiểu phục vụ Thẩm định và Đấu thầu: Để phục vụ cơ quan chuyên môn thẩm định thiết kế, kiểm tra xung đột và bóc tách khối lượng (BOQ) lập hồ sơ mời thầu, mô hình các bộ môn tối thiểu phải đạt mức LOD-G 300.
LOD-G giai đoạn Hoàn công (As-built): Không yêu cầu chi tiết cấu tạo nhỏ phục vụ chế tạo lắp dựng (như LOD-G 400), mà tập trung vào việc phản ánh chính xác vị trí và kích thước thực tế của các bộ phận chính, đặc biệt là các kết cấu chính, hệ thống kỹ thuật ngầm và các hạng mục bị che khuất sau khi hoàn thiện.
Mối quan hệ giữa LOD-G và LOD-I: Trong nhiều trường hợp, mức độ chi tiết hình học (LOD-G) có thể giữ ở mức thấp nhưng mức độ thông tin thuộc tính (LOD-I) lại cần rất cao. Ví dụ: Thiết bị điện có thể chỉ cần hình học ở mức LOD-G 200, nhưng cần nhập đầy đủ thông số kỹ thuật, công suất, lịch bảo trì và mã tài sản (LOD-I) để phục vụ quản lý vận hành.
Cơ sở pháp lý trong dự án: Danh mục chi tiết LOD-G cho từng cấu kiện của các bộ môn bắt buộc phải được Chủ đầu tư quy định cụ thể tại Biểu mẫu 03 của EIR và được Nhà thầu làm rõ, cam kết trong BEP của dự án.
Công ty Cổ phần tư vấn thiết kế xây dựng
MST: 0300362385
Trung tâm Tư vấn Giải pháp & Thiết bị PCCC – CN Cty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng
MST: 0300362385-006
130 Ung Văn Khiêm, Phường 25, Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
130 Ung Văn Khiêm, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
+84-28 3512 6474